Margaretha van Andel - Ik

Ik Margaretha van AndelMargaretha van Andel – Ik 

Stel je voor: iedere keer dat jij een beslissing neemt om iets wél te doen, neem je in een parallel universum de beslissing om het níet te doen. In beide parallelle universums komt er weer een moment waarop je een beslissing moet nemen en zijn er weer parallelle universums waarin je een andere beslissing neemt. Zo kunnen er oneindig veel universums ontstaan, multiversums, van de werkelijkheid waarin jij leeft. Een intrigerend idee, dat nog niet wetenschappelijk bewezen kan worden, maar absoluut een bron is voor interessante literatuur.

Wat als?
Een bekend voorbeeld van een verhaal waar een parallelle wereld in voorkomt, is de fantasy-klassieker The Chronicles of Narnia (1949 – 1956) van C.S. Lewis. Deze zevendelige kinderboekenserie speelt zich af in het fictieve land Narnia, waar de jeugdige personages vanuit de werkelijke wereld naartoe getransporteerd worden.
De adolescentenroman Ik van Margaretha van Andel is gebouwd op het idee dat er oneindig veel parallelle universums bestaan. Anders dan in het fictieve Narnia, waar dieren kunnen praten en magie een zaak van alledag is, verschillen de parallelle werelden in Ik weinig van de ‘werkelijke’ wereld. De multiversums verschillen alleen van elkaar door de consequenties van de andere keuze. Hoe zou de wereld eruit zien als je toen ‘nee’ had gezegd, of die kans toch had gegrepen?

Joy ride
In Ik krijgt de 17-jarige Daniël Warner de mogelijkheid om die vraag te beantwoorden. Twee jaar eerder heeft hij een keuze gemaakt die zijn wereld voorgoed heeft veranderd. Door een auto-ongeluk zit hij in een rolstoel en hij wil niets liever dan ontdekken hoe zijn leven eruit zou zien als hij een andere beslissing had genomen:

“Uit alle macht probeerde ik het hem te laten begrijpen. Hij moest inzien wat dit allemaal voor mij betekende. Uiteindelijk gaf hij toe.
‘Het is jouw leven,’ zei hij. ‘Je doet maar.’ Hij stond op. ‘Ik moet nog wat dingen doen.’ […]
Dit was de prijs voor mijn droom. Maar ik wilde het zo graag. Zo verschrikkelijk graag. Sterke benen. Een meisje in mijn armen. Ik kon niet anders. Begreep hij het maar.”

Daniël is een vaardige computer hacker en ontdekt het geheime project Gateway. Door één van de onderzoeksters te chanteren met informatie die hij over haar gevonden heeft nadat hij haar mailbox heeft gehackt, krijgt hij het voor elkaar dat ze hem gebruiken in een experiment. Daniël komt terecht in een universum waarin hij de auto van zijn vader níet meenam voor een joy ride en waarin hij dus géén auto-ongeluk heeft gekregen. Hij kan weer lopen, heeft een sterk en mooi lichaam en in dit universum vallen de meisjes wél voor hem.

Wie is ik?
Maar zijn beslissing van twee jaar eerder heeft ook andere consequenties. Deze Daniël lijkt een totaal ander persoon, een klootzak met foute vrienden, die zijn leven aan het verpesten is en die dingen doet die de parallelle Daniël verafschuwt. Maar toch is ook hij Daniël.
Dit roept de vraag op wie wij zijn, waar onze identiteit uit bestaat, wie is ik? Wat bepaalt hoe wij zijn en hoe wij worden? Hoe zit ons karakter in elkaar en wat zorgt ervoor dat bepaalde karaktereigenschappen wel of niet tot uiting komen? Interessante vragen die door Van Andel helder worden weergegeven.

Hufter
Is de Daniël in de rolstoel niet ook gewoon een hufter? Door de toegankelijke schrijfstijl van Van Andel wordt de roman door deze vragen niet zwaar, maar blijft het een boek dat ook voor jonge lezers goed behapbaar is.
Margaretha van Andel heeft enige tijd gewerkt in een justitiële jeugdinrichting, waar ze naar het lijkt haar inspiratie voor Ik vandaan heeft gehaald. Jongeren die een verkeerde keuze maken en de invloed die dat heeft op de rest van hun leven, is een interessant thema dat veel jonge adolescenten aan zal spreken.

“Het is onmogelijk dat ik in drie jaar tijd zo geworden ben. Dat er op mijn vijftiende zo’n hufter in me zat. En dat die zijn kans kon grijpen omdat ik gewoon op twee benen bleef rondlopen.
Verdomme, deze Daniël was toch degene die de autosleutels teruglegde? Dit was toch de verstandige versie? Mijn betere ik?”

Deze recensie werd eerder gepubliceerd op WeBooks.nl