Patrick Ness - Het mes dat niet wijkt

Het mes dat niet wijkt, Chaos Trilogie, Patrick Ness, young adultPatrick Ness – Het mes dat niet wijkt

Hoe zou de wereld eruitzien als iedereen continu van elkaar weet wat ze denken en wat hen bezighoudt, omdat ze elkaars gedachten kunnen horen? Met deze vraag als rode draad, naar aanleiding van hoe wij tegenwoordig social media gebruiken en de manier waarop we alles met iedereen delen, schreef Patrick Ness De Chaos Trilogie (2008-2010). Inmiddels zijn alle drie de delen in het Nederlands vertaald. In het eerste deel Het mes dat niet wijkt (2008) zorgt het kunnen horen van elkaars gedachten in de eerste plaats voor een buitengewoon spannend en meeslepend verhaal. In de tweede plaats zorgt het voor chaos, of zoals de hoofdpersoon Todd Hewitt de continue stroom van woorden noemt: herrie.

“Herrie is hérrie. Het is geknal en geknetter en meestal is het één grote brij van geluid en gedachte en beeld en de helft van de tijd kun je d’r helemaal niks uit wijs worden. Het is een zootje in mannenhoofden en Herrie is zoiets als het levende, ademende gezicht van dat zootje. Het gaat over wat waar is en wat ze geloven en wat ze zich verbeelden en wat ze fantaseren en het zegt het ene en tegelijkertijd het volslagen tegenovergestelde en ook al zit de waarheid d’r echt ergens tussen, hoe weet je nou wat waar is en wat niet als je álles over je heen krijgt?
De Herrie is een ongefilterde man, en zonder filter is een man gewoon chaos op poten.”

‘Stil’ meisje
Deze herrie heeft ervoor gezorgd dat alle vrouwen in Prentissdorp, het dorp waar Todd vandaan komt, overleden zijn. Todd is de laatste jongen in het dorp en staat op het punt man te worden. Maar dan vindt hij in het moeras een meisje. Hoewel hij nog nooit een vrouw heeft gezien wéét hij dat het een meisje is. De gedachtes van het meisje zijn niet te horen en hij schrikt zich rot van dit ‘gat’ in de herrie. Hij moet zijn ontdekking geheimhouden, een onmogelijke taak als iedereen hoort wat je denkt. Het dorp komt dan ook al snel in beweging en Todd moet samen met het meisje vluchten.

Spannend en geladen
Tijdens deze bloedstollende vlucht wordt duidelijk dat de mannen uit Prentissdorp kolonisten zijn, die naar een nieuwe planeet zijn gekomen om daar opnieuw te beginnen en een paradijselijke wereld te stichten. Om dat te kunnen bereiken hebben ze alleen wel de oorspronkelijke bewoners, de Spakkels, moeten uitmoorden. Daarnaast zijn alle scholen en boeken verbannen, omdat daar de gedachtes van mannen van op hol slaan. In Prentissdorp blijkt er veel meer mis te zijn dan alleen de gekmakende herrie. Dat zorgt ervoor dat Het mes dat niet wijkt niet alleen enorm spannend, maar ook een geladen boek is, waarin actuele politieke en religieuze thema’s onder de loep worden genomen. Ondanks dat het verhaal zich op een andere planeet afspeelt, in de toekomst, met onbekende vijanden en een andere geschiedenis, is het een geëngageerd verhaal dat veel morele dilemma’s beschrijft.

‘Man worden’
Todd Hewitt is bijna ‘man’ als hij op de vlucht slaat. Dit ‘man worden’ is erg belangrijk voor zijn dorp en een van de redenen dat ze hem niet zomaar kunnen laten gaan. Beetje bij beetje wordt duidelijk wat er zo belangrijk aan is, ook voor Todd. Maar Todd hoort niet meer bij zijn dorp en moet voor zichzelf beslissen wat belangrijk is. Alles wat hij heeft geleerd, wat goed is en wat slecht, wat de waarheid is, hoe de maatschappij in elkaar zit, moet hij opnieuw uitvinden.

Young én adult
Het mes dat niet wijkt heeft verschillende prijzen gewonnen, als de Booktrust Teenage Prize en de Guardian Award. De filmrechten voor De Chaos Trilogie zijn inmiddels verkocht aan Lionsgate studios. Ondanks dat het boek bijna 500 pagina’s telt en niet altijd makkelijk is qua thematiek en pratende schrijfstijl, is het erg succesvol. En dat succes is absoluut verdiend. Dit is een boek waarvan ik hoop dat het label Young Adult niet te strikt genomen wordt, omdat het voor volwassen ook zeer de moeite waard is.

Deze recensie werd eerder gepubliceerd op WeBooks.nl