John Green - Een weeffout in onze sterren

Een weeffout in onze strerren, John Green, adolescentenliteratuur, young adult

John Green – Een weeffout in onze sterren

Nog maar één jaar geleden kwam Een weeffout in onze sterren (oorspronkelijk The Fault in Our Stars) uit in Amerika. In no-time stond het boek nummer 1 op de New York Times bestseller lijst. Sterker nog, al een half jaar voordat het boek uitkwam stond het nummer 1 op de Amazon.com en Barnes & Noble bestseller lijsten. Er waren zoveel reserveringen geplaatst dat de schrijver, John Green, beloofde alle voorbestelde boeken persoonlijk te signeren. Inmiddels is het boek vertaald in onder andere het Hebreeuws, IJslands, Chinees en Nederlands.

Grappig (en flauw)
Het is opvallend hoe succesvol dit boek in zo een korte tijd is geworden. Nu had John Green al vóór Een weeffout in onze sterren enkele succesvolle boeken geschreven, zoals Het Grote Misschien (2005), 19x Katherine (2006) en Paper Towns (2008). Hiermee heeft hij waarschijnlijk een behoorlijk aantal fans verzameld. Maar volgens mij ligt de reden van zijn succes vooral bij de positie die hij als schrijver inneemt tegenover zijn lezers. Via verschillende social media als Twitter en YouTube spreekt John Green zijn publiek persoonlijk aan. Het YouTube-kanaal VlogBrothers, waarop hij met zijn broer Hank Green persoonlijke videoblogs deelt, heeft op het moment dat ik dit schrijf 1.334.584 abonnees. (En is dan ook behoorlijk grappig (en flauw).) Daarnaast hebben ze samen een educatief kanaal: Crash Course! Via deze wegen leer je John Green kennen als een grappige nerd:

Schrijver gaat vóór het boek
Op de website nerdfighters.ning.com komen de fans van John en Hank Green bij elkaar en kunnen ze reacties achterlaten op blogs, in forums of chats. Of kunnen ze filmpjes delen, waarin ze bijvoorbeeld zelfgeschreven liedjes over Een weeffout in onze sterren ten gehore brengen. Door deze interactie op internet krijg je het gevoel dat je John Green persoonlijk kent. Zelf zegt hij hierover in NRC van 27-4-2012:

Het succes als internetfenomeen heeft zijn schrijverschap beïnvloed, zegt Green. Omdat het mijn lezers heeft veranderd – dat zijn er veel meer geworden en ze kennen mijn gezicht. Ik ben er steeds meer van bewust geraakt hoeveel nadruk er in onze cultuur ligt op de makers van kunst, meer dan op het kunstwerk. Alles wordt gestuurd door persoonlijkheid. Ik denk nooit na over Shakespeare als persoon, maar een boek van iemand die je kent lees je anders. Mijn schrijven is daarop een antwoord: ik onderzoek in Een weeffout in onze sterren de relatie die een meisje heeft met haar lievelingsboek.’’

Granaat slachtoffers
Dat meisje, Hazel, werd drie jaar eerder opgegeven omdat ze lijdt aan kanker. Maar een nieuw medicijn vertraagt de groei van tumoren in haar longen, waardoor haar leven voor onbepaalde tijd wordt gerekt. Bij de praatgroep voor jonge survivors ontmoet ze Augustus (Gus). Ze worden verliefd, maar Hazel is zich ervan bewust dat ze dood zal gaan en durft zich niet te binden: ‘Ik ben een granaat en er komt een moment dat ik ontplof en ik wil het aantal slachtoffers graag tot een minimum beperken.’ Gus en Hazel hebben allebei tijd en redenen gehad om na te denken over de dood. Dat zorgt voor een relativerende kijk op leven en dood met een filosofische ondertoon. Ze zijn bezig met wat je achterlaat als je leven ophoudt: wil je iets groots doen tijdens je leven zodat veel mensen jou herinneren, of wil je juist dat weinig mensen je herinneren, zodat je zo min mogelijk mensen verdrietig maakt?

“‘Mijn angst is dat ik vergeten word,’ zei hij zonder enige aarzeling. […] Ik keek naar Augustus Waters en hij keek naar mij. Ik kon bijna door zijn ogen heen kijken, zo blauw waren ze. ‘Er komt een tijd,’ zei ik, ‘dat we allemaal dood zijn. Wij allemaal. Er komt een tijd dat er niemand meer is om zich te herinneren dat er ooit iemand heeft bestaan of dat onze soort ooit iets heeft bereikt. Er zullen geen mensen meer zijn die zich Aristoteles of Cleopatra herinneren, laat staan jou. Alles wat we gedaan en gebouwd en geschreven en gedacht en ontdekt hebben zal vergeten zijn en dit allemaal’ – ik gebaarde om me heen – ‘zal voor niks zijn geweest.'”

Vorstelijke beproeving
Wat gebeurt er als het leven ophoudt? Deze vraag staat centraal en is ook de vraag die Hazel aan haar lievelingsschrijver Peter van Houten wil stellen. Samen met Gus reist ze naar Amsterdam, waar Van Houten woont (en waarvan de beschrijving ervoor zorgt dat je spontaan verliefd wordt op onze hoofdstad). Ze wil graag horen wat er met de hoofdpersonen uit Een vorstelijke beproeving gebeurt. Deze – niet bestaande – roman gaat over een meisje met kanker en eindigt midden in een zin, een einde dat Hazel en Gus niet kunnen accepteren. Het is moeilijk te accepteren dat dingen, levens, zomaar kunnen stoppen en dat er daarna niks overblijft. Maar Van Houten geeft de antwoorden niet, want Een vorstelijke beproeving is een roman, en de personen hebben nooit bestaan. In tegenstelling tot John Green is Peter van Houten een kluizenaar die het contact met zijn fans mijdt.

Hartverscheurend relativerend
John Green verdient het succes dat hij heeft met Een weeffout in onze sterren. Niet alleen is hij als schrijver toegankelijk voor zijn publiek, hij heeft een ontzettend mooi boek geschreven. Met hoofdpersonen die levensecht zijn: intelligent maar niet perfect, filosofisch en diepgaand maar tegelijk gek op America’s Next Top Model. De relativerende beschouwingen zorgen voor humor, wat niet wegneemt dat het verhaal soms hartverscheurend is. ​
Natuurlijk wil je na het lezen van Een weeffout in onze sterren weten hoe het verder gaat met de hoofdpersonen. Het gaat niet verder. Want zoals John Green in een noot vooraf aangeeft: het verhaal is verzonnen. Wel kun je, als het verhaal je niet loslaat, meepraten en -denken op www.nerdfighters.ning.com/group/dutchnerfighters.

Deze recensie werd eerder gepubliceerd op WeBooks.nl